ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
582
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
فى الزينه « 1 » بوذ كه روى كسى دايم سرخ بوذ و تبشها بردميده بوذ و آن را اكر اندر نيابذ بجذام باز كردذ نعوذ بالله « 2 » . اكنون به اول كار بايذ تا خون بركرفته آيذ از قيفال و بسيار بايد بركرفتن و نيز حجامت كند بر ساق و بر قفا ، اكر بدين به نشوذ از هر دو قيفال خون بايذ بركرفتن « 3 » و كريبان بيراهن « 4 » و جبّه فراخ دارذ و سر بسجود سخت دير ندارذ و رك بيشانى بكشايذ « 5 » و رك سر بينى بكشايذ و از كوشتها « 5 » و شيرينيها حذر كند و دايم اين طريفل به كار دارذ . [ صفت طريفلى اين كار را ] « 6 » : هليله زرد دوازده درم سنك هليله سياه هفت درم سنك بليله و آمله از هر يكى ( f . 466 ) بنج درم سنك سنا و شاهترّه از هر يكى شش درم سنك كل سرخ دو درم سنك بنفشهى خشك دو درم سنك تخم كسنى دو درم سنك ، اينهمه را بكوبذ و بروغن بادام بمالذ تا سخت نرم كردذ « 7 » « » و كرد بنشيند « 8 » « » باز با كشمش بكوبذ و جمع كند بدان مقدار كجمع كردذ و به خوردن خوش ايذ ، و بفرمايش تا صابون جامه بكوبذ و به آب تر كند و به روى اندر مالذ و بجاى ماند زمانى نيك تا بمكّد روى را و آن سرخى « 9 » كم شوذ و باز به آب كرم بشويد و باز ديوجه « 10 » را برافكند بر وى « 10 » و از شراب حذر كند و بكرمابه بسيار اندر ايذ و اقراص السعفه به روى « 11 » بمالذ . [ صفت اقراص السعفه ] « 6 » : زردجوبه « 12 » و مرداسنك و حنا و زريوند و بوست نار
--> ( 1 ) - ف : باب فى الرينة ( 2 ) - ف : « نعوذ بالله » ندارد ( 3 ) - ف : كرفتن ( 4 ) - ف : پيرهن ( 5 - 5 ) - ف : و از كوشت ( 6 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 7 ) - ف : نرم شوذ ( 8 - 7 ) - م : و كر دارذ ( 8 ) - ب ه : افزوده . ظ : اعنى نيك جرب . . . ( 9 ) - ف : صرخى ( 10 - 10 ) - ف : برافكند بر روى ( 11 ) - ف : بر روى ( 12 ) - ف : زرچوبه